Wat is regeltechniek?

Regeltechniek is een onderdeel van de elektrotechniek waarbij installaties en processen automatisch worden gemeten, aangestuurd en bijgeregeld. Sensoren verzamelen informatie, een regelaar vergelijkt deze gegevens met de gewenste waarde en stuurt vervolgens onderdelen van de installatie aan.

Binnen de bouw en techniek wordt vaak gesproken over meet- en regeltechniek. Deze techniek speelt onder andere een belangrijke rol bij verwarming, koeling, ventilatie en andere technische installaties in gebouwen.

Wat is meet- en regeltechniek?

Meet- en regeltechniek draait om het automatisch meten en regelen van technische processen. Een installatie meet voortdurend bepaalde waarden, zoals temperatuur, druk, luchtvochtigheid of luchtkwaliteit. Vervolgens wordt bepaald of de installatie moet worden bijgestuurd.

Een eenvoudig voorbeeld is de temperatuurregeling in een gebouw. Een sensor meet de actuele temperatuur en vergelijkt deze met de ingestelde waarde. Is het te koud? Dan kan de installatie automatisch meer warmte leveren. Zodra de gewenste temperatuur is bereikt, wordt de installatie weer teruggeregeld.

Met meet- en regeltechniek kunnen technische installaties daardoor grotendeels automatisch functioneren.

Hoe werkt regeltechniek?

Een regelsysteem bestaat meestal uit verschillende onderdelen die met elkaar samenwerken.

Een sensor meet eerst een bepaalde waarde. Deze meetwaarde wordt doorgestuurd naar een regelaar of besturing. De regelaar vergelijkt de gemeten waarde met de gewenste waarde, ook wel het setpoint genoemd.

Wanneer er een verschil ontstaat, geeft de regelaar een signaal aan bijvoorbeeld een actuator, klep, pomp of motor. Hiermee wordt de installatie aangepast totdat de gewenste situatie weer is bereikt.

Dit proces kan continu worden herhaald, waardoor een installatie automatisch kan reageren op veranderende omstandigheden.

Waar wordt regeltechniek toegepast?

Regeltechniek komt binnen veel verschillende technische omgevingen voor. Denk aan industriële installaties, productieprocessen, energievoorzieningen en gebouwgebonden installaties.

Binnen gebouwen wordt meet- en regeltechniek bijvoorbeeld toegepast bij:

• verwarmingsinstallaties;
• koelinstallaties;
• ventilatiesystemen;
• luchtbehandelingskasten;
• pompen en kleppen;
• klimaatinstallaties;
• gebouwbeheersystemen.

Vooral binnen de utiliteitsbouw kunnen veel technische installaties met elkaar verbonden zijn. Een goed functionerende regeling zorgt ervoor dat deze installaties op het juiste moment en met de juiste capaciteit worden aangestuurd.

Meet- en regeltechniek in gebouwen

In utiliteitsgebouwen zoals kantoren, ziekenhuizen, scholen en andere grote gebouwen is meet- en regeltechniek een belangrijk onderdeel van de technische installatie.

Een gebouw hoeft bijvoorbeeld niet overal op ieder moment dezelfde hoeveelheid verwarming, koeling of ventilatie te krijgen. Sensoren kunnen meten wat er in verschillende ruimtes gebeurt, waarna de installatie hier automatisch op reageert.

Daarbij kan onder andere worden gekeken naar temperatuur, CO₂, druk, luchtvochtigheid of aanwezigheid.

Meet- en regeltechniek vormt daardoor een belangrijke schakel tussen de verschillende technische installaties en de daadwerkelijke behoefte in een gebouw.

Welke onderdelen worden gebruikt bij regeltechniek?

Welke componenten worden toegepast verschilt per installatie. Een meet- en regelsysteem kan onder andere bestaan uit sensoren, regelaars, actuatoren, kleppen, servomotoren, schakelkasten, bekabeling en besturingssoftware.

Sensoren verzamelen de meetgegevens. De regeltechniek verwerkt deze informatie en stuurt vervolgens de juiste componenten aan.

Bij grotere installaties kunnen verschillende regelingen bovendien worden gekoppeld aan een gebouwbeheersysteem. Hiermee kunnen technische installaties centraal worden bewaakt en aangestuurd.

Wat doet een meet- en regeltechnicus?

Een meet- en regeltechnicus werkt aan de systemen waarmee technische installaties worden gemeten, aangestuurd en geregeld.

De precieze werkzaamheden verschillen per project en functie. Een specialist kan bijvoorbeeld betrokken zijn bij het aansluiten van sensoren en actuatoren, het controleren van bekabeling, het testen van regelingen, het opsporen van storingen of het in bedrijf stellen van installaties.

Bij complexere projecten kan ook kennis van besturingstechniek, software en gebouwbeheersystemen belangrijk zijn.

Daarom wordt binnen meet- en regeltechniek onderscheid gemaakt tussen verschillende functies en specialisaties.

Regeltechniek en HVAC

Meet- en regeltechniek en HVAC zijn nauw met elkaar verbonden. HVAC-installaties zorgen onder andere voor verwarming, ventilatie en koeling, terwijl de regeltechniek bepaalt hoe en wanneer deze installaties worden aangestuurd.

Een luchtbehandelingskast kan bijvoorbeeld worden voorzien van sensoren die temperatuur, druk of luchtkwaliteit meten. Op basis daarvan kunnen onder andere ventilatoren, kleppen en andere componenten automatisch worden aangestuurd.

Een correcte regeling is daarom belangrijk voor het functioneren van een klimaatinstallatie.

Waarom is goede regeltechniek belangrijk?

Goed ingestelde regeltechniek helpt technische installaties efficiënt en betrouwbaar te functioneren. De installatie reageert automatisch op veranderingen en hoeft niet voortdurend handmatig te worden aangepast.

Dit kan bijdragen aan een stabiel binnenklimaat, een efficiëntere werking van installaties en een lager energieverbruik. Daarnaast kunnen afwijkingen en storingen sneller zichtbaar worden wanneer installaties worden gemonitord.

Bij nieuwbouw, renovatie en aanpassingen aan bestaande technische installaties is het daarom belangrijk dat de meet- en regeltechniek goed aansluit op de rest van de installatie.

Specialist in meet- en regeltechniek nodig?

Voor werkzaamheden aan meet- en regelinstallaties kan specifieke technische kennis en praktijkervaring nodig zijn. Welke specialist geschikt is, hangt onder andere af van de installatie, werkzaamheden en fase van het project.

FEMI Works brengt opdrachtgevers binnen de bouw en techniek in contact met zelfstandige technische professionals. Heb je tijdelijk extra capaciteit nodig voor een project? Neem dan contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.